De invloed van de kaft

Namens Een perfecte dag voor literatuur bespreek ik eens in de paar weken een roman. Dit keer is het de beurt aan ‘Koninging van de nacht’ van Yvonne Keuls, in november 2013 verschenen bij uitgeverij Ambo|Anthos.

Flaptekst
Tussen 1940 en de beruchte hongerwinter is er in Den Haag net zo goed oorlog als in de rest van de wereld. De jonge, fantasierijke Daan Maandag -zoon van een joodse pianist en een niet-joodse violiste- rolt echter min of meer tussen alle oorlogshandelingen door. Er is wel oorlog, maar ach, de échte oorlog is ver weg. In zijn omgeving merkt Daan vooral de spannende, stoere en aantrekkelijke avonturen op. Maar gaandeweg sluipt er steeds meer angst en gevaar binnen en wordt de oorlog echt realiteit.

keuls-koningin vd nacht-cmyk

De reden dat ik dit boek graag wilde bespreken, is misschien een beetje apart. Als ik dit boek in een boekenwinkel tegen zou komen, zou ik het namelijk waarschijnlijk terugleggen. Ten eerste omdat ik romans en films over oorlogen en veel ‘tranentrekkende’ ellende doorgaans vermijd. Te veel leed en ellende zorgen ervoor dat ik het boek wegleg. Nu heeft Yvonne Keuls daar helemaal niet de nadruk op gelegd. Voor mij was dat heel prettig. Voor wie graag een traantje wegpinkt, is het grootste gedeelte van de roman misschien een lichte teleurstelling. Ik vond het echter verfrissend dat qua perspectief gekozen is voor een klein jongetje en een vader die tegen beter weten in blijft geloven in een goede afloop. Een zeer fantasierijk jongetje dat vooral wil spelen en avontuur wil beleven, en een Joodse man die zijn toevlucht en hoop zoekt in de muziek, zelfs wanneer het onvermijdelijke einde in zijn huis aanwezig is.

De belangrijkste reden waarom ik het boek weg zou leggen, is echter de kaft. Voordat ik mijn mening over de kaft uitleg, wil ik je vragen zelf de kaft goed te bekijken. Ga eens bij jezelf na wat je eerste indruk is. Wat zouden je verwachtingen zijn en wat straalt de kaft voor jou uit? Zou je verder lezen, of zou je het boek wegleggen?

Het doel van deze boekbespreking is om aan te geven welke invloed de opmaak van een kaft kan hebben op de verwachtingen van lezers, en op hun beslissing om wel of niet een boek een kans te geven. Daarom heb ik een tiental  mensen – zonder voorkennis van de inhoud van het boek – gevraagd naar hun mening en verwachting naar aanleiding van de kaft. De algemene conclusie van iedereen was: ‘Ik zou het boek wegleggen.’

Waar ligt dit aan? Een samenvatting van de indrukken:

  • Haal de violiste weg en het zou zo een (literaire) thriller kunnen zijn;
  • Het lijkt een ‘donker’ boek te zijn door de combinatie van elementen;
  • De zijde en de titel geven associaties met ‘Vijftig tinten grijs’;
  • De violiste is er duidelijk ‘opgeplakt’  (gephotoshopt) en heeft geen verbinding met de heel erg ingezoomde afbeelding van blauwe stof. Wat doet zij daar? Kijkt ze naar de stof?
  • Het is denk ik een boek voor vrouwen (van middelbare leeftijd);
  • De titel zelf wekt interesse, maar de rest van de kaft heeft er geen verbinding mee geeft weer een heel andere verwachting, het stoot af;
  • De kaft straalt zeker geen ‘literatuur’ uit.

Het gaat om een vrij gevarieerde groep mensen. Het is natuurlijk maar een mini-onderzoekje, maar stel dat het representatief is voor het algemene lezerspubliek. Dat zou toch zonde zijn? Zo verlies je mogelijk lezers, terwijl het boek de moeite waard is. De verbinding met Die Zauberflöte en de hoop dat muziek alle verschillen overstijgt, vond ik mooi.

Mijn eigen indruk komt vrijwel overeen met het bovenstaande lijstje. De blauwe stof en de violiste lijken op elkaar te zijn geplakt zonder enige verbinding. Tijdens het lezen werd deze verbinding duidelijk, maar dat was voor mij niet genoeg. Ook ik vind deze kaft absoluut geen literatuur uitstralen. Maar goed, wat is ‘literatuur’, en wat is dan precies een ‘literaire’ uitstraling?

Een volgende stap zou zijn om de uitgeverij te benaderen met de vraag waarom er voor deze kaft is gekozen. Welk publiek hadden ze in gedachte? Wat vinden ze van bovenstaande indrukken? Misschien gaat dat nog wel gebeuren.

Andere (en heel interessante!) meningen over ‘Koningin van de nacht’ lees je hier.

Advertenties

Over Yolanda de Haan

Tekstschrijven | Redactie | Literatuurwetenschapper | Cultuurwetenschapper | Taalpurist | Muziek | Theater | Film | Nostalgisch | Schrijft en ontvangt graag brieven | Houdt van taart en Scandinavië
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

10 reacties op De invloed van de kaft

  1. Cathelijne zegt:

    Interessant onderzoek!

    • Bedankt! Het leek me beter om mijn indruk ook bij anderen te staven. En toen bleek iedereen ongeveer dezelfde indruk te hebben. Dat kan geen toeval meer zijn, dus dit ‘moest’ uiteindelijk op het blog komen!

  2. Manjo van Boxtel zegt:

    Herkenbare reacties, ik denk dat ik het boek in de boekhandel niet eens op zou pakken om de achterkant te bekijken. En dat puur alleen vanwege deze voorkant.

  3. janneke zegt:

    Op basis van de kaft verwachtte ik geen roman over de oorlog, eerder iets over een violiste, al moet ik eerlijk bekennen dat zij mij bij de eerste blik niet eens opviel.

  4. Mariska zegt:

    Wat een interessant stuk! Zo zie je maar dat het ‘don’t judge a book by its cover’, toch vaak gedaan wordt. Ikzelf zou het boek voorbij lopen in een boekwinkel. Het geeft inderdaad niet het beeld van een oorlogsverhaal en ik zie het verband met de titel ook niet..

    • Tijdens het lezen wordt de link wel duidelijk: de vioolspelende vrouw is de moeder, de zijde draagt zij om haar schouder op een portret van haar, en de hoofdpersoon herkent zijn moeder in het personage Koninging van de Nacht uit de Zauberflöte. En die heeft een blauwe doek om die met sterren bezaaid lijkt te zijn. Best een leuke en mooie verbinding, maar niet het belangrijkste deel uit het boek. De combi ‘koningin van de nacht’ en iets wat op een bedlaken lijkt, deed bij veel mensen ’50 shades’ achtig aan. Zonde! Ik ben benieuwd wie het eindoordeel had over deze kaft.

  5. Inge zegt:

    Ik had ook een vijftig-tinten-associatie toen ik het omslag en de titel onder ogen kreeg. Nadat ik de roman gelezen heb, snap ik de kaft, maar ik vind het totaal niet tot de verbeelding spreken (beter: de foute verbeelding). Echt een misser!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s