Alles wat ik hiervoor las, was anders

Het voordeel van een leesclub voor bloggers is niet alleen het spekken van mijn boekenvoorraad, maar misschien vooral dat ik in aanraking kom met romans die ik normaal gesproken niet zou lezen. Boeken die ik in de winkel voorbij zou lopen. Dat terwijl er soms een nog onontdekte belofte in die pagina’s ligt, die helaas ook onontdekt zal blijven.

Alles hiervoor van André Platteel is zo’n geval. De kaft doet mij denken aan een jongerenroman, waarschijnlijk door de typografie en de afbeelding die allebei een soort jeugdigheid uitstralen. De flaptekst had mij in een winkel niet overtuigd om het boek alvast open te slaan en een paar bladzijdes te lezen. Alles hiervoor bewijst maar weer hoe een roman kan verrassen en verwachtingen kan doorbreken.

Platteel, Alles hiervoor LR

Het verhaal
Platteel schrijft poëtisch en filosofisch en het onderwerp is daar ook naar. In deze road novel (en ja, Jack Kerouac wordt genoemd) zijn Amsterdam, New York, de wildernis van Big Sur en de Mojavewoestijn het decor waarin Jonathan op zoek gaat naar overgave, een manier om intens te leven. In Big Sur (waar Jack Kerouac heel toevallig zijn bekendheid ontvluchtte) ontmoet Jonathan een zowel in gestalte als persoonlijkheid imposante man die ‘de Noor’ wordt genoemd.

Diens woorden en filosofie raken iets in Jonathan, later raken de vuisten van de Noor hem letterlijk. Hierna voelt Jonathan zich echter gelouterd en hij kan de dood van zijn moeder en kleine broertje beter achter zich laten. De Noor lijkt ondertussen steeds meer een soort goeroe te worden voor hem. Maar wanneer er onder politici en ondernemers een serie doden valt en de sporen naar de Noor leiden, zal Jonathan met hem af moeten rekenen.

Tommy Wieringa ‘eat your heart out’
Dit boek zit vol filosofie en intertekstuele verwijzingen. Een feestje voor mensen die graag naar zulke dingen speuren. Nietsche, het Soefisme, Deleuze, Kerouac en ongetwijfeld nog meer knipogen naar de lezer die aan mij voorbij zijn gegaan. De filosofische verwijzingen in combinatie met de wel erg poëtische stijl (een ‘Tommy Wieringa eat your heart out’ bloemrijkheid) zorgt er wel voor dat het leestempo laag ligt.

Soefisme en iets met organen
Ook de Noor zelf en later Jonathan zijn verweven met filosofie en het Soefisme. De Noor vertelt op een gegeven moment dat zijn pleegvader een Soefi-dichter is en in het doen en laten van de Noor vind je veel van dat gedachtegoed terug. Het Soefisme heeft te maken met aandacht, ervaren, het pure in de alledaagse dingen. Het lichaam staat ook centraal: zijn conditie weerspiegelt in de psyche van de mens, en andersom heeft een (dis)harmonie van de geest invloed op het lichaam. In het boek valt op dat Jonathan heel erg lichamelijk reageert op gebeurtenissen, woorden en herinneringen.

Een andere filosofische verwijzing is die naar Deleuze, wanneer de Noor de theorie vertelt over een lichaam zonder organen. Die verwijzing wordt later in het boek haast een detective-achtige theorie. Volgens Deleuze zouden organen dingen vasthouden die niet goed voor ze zijn. Wanneer later een reeks doden valt onder politici en ondernemers, mist een deel van hen wellicht niet toevallig een specifiek orgaan. De kritiek op de maatschappij die met de doden naar voren wordt gebracht, doet erg denken aan de serie Bron Broen (The Bridge).

Losse eindjes
Uiteindelijk vraag je je af: wie is de Noor? Wat en wie is nu echt? Niet alle eindjes worden aan elkaar geknoopt. Neem daarbij het gebruik van verleden tijd in alinea’s waarbij het soms echt niet lijkt te kloppen, vervreemdende personages als de Noor en een soms licht verwarrende structuur en je hebt een boek dat hoe dan ook een indruk maakt. Het is een nog onbestemde indruk, maar op de een of andere manier is dat niet erg.

Meer weten?
Lees ook wat andere bloggers van dit boek vonden.

Alles hiervoor verscheen in 2014 bij uitgeverij De Arbeiderspers.

Deze boekbespreking is onderdeel van ‘Een perfecte dag voor literatuur, een leesclub voor bloggers die graag lezen wat onder ‘literatuur’ wordt verstaan. Ik dank hierbij uitgeverij De Arbeiderspers voor dit recensie-exemplaar.

 

 

Advertenties

Over Yolanda de Haan

Tekstschrijven | Redactie | Literatuurwetenschapper | Cultuurwetenschapper | Taalpurist | Muziek | Theater | Film | Nostalgisch | Schrijft en ontvangt graag brieven | Houdt van taart en Scandinavië
Dit bericht werd geplaatst in Boeken, Een perfecte dag voor literatuur, Literatuur, Not Just Any Book, Recensie en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Alles wat ik hiervoor las, was anders

  1. petepel zegt:

    Wat een mooie interessante boekbespreking heb je er weer van weten te maken. Ik lees ze elke keer weer met heel veel plezier.
    En ik geef je helemaal gelijk, dit is een boek dat bij eerste lezing nog veel van zijn geheimen achter weet te houden. Je zult dus je best moeten doen en dan nog is het maar de vraag of je tot een eenduidige slotsom komt waar het nu precies over gaat en hoe het in elkaar steekt. Alsof dat het allerbelangrijkste is bij goede literatuur…

    • Ik lees op mijn beurt je boekbesprekingen ook altijd met veel plezier, dus bedankt voor het compliment! En inderdaad, de losse eindjes bij elkaar kunnen knopen of alles precies kunnen bevatten is geen voorwaarde om iets goed of leuk te vinden. Een boek kan ook op een andere manier plezierig zijn. Wat de voorwaarden voor literatuur is of wat literatuur überhaupt is, is weer een hele andere discussie waar ik ooit een artikel over hoop te schrijven. Zag gisteravond toevallig net de laatste 10 minuten van een programma van Stine Jensen waarin ze het concept ‘smaak’ onderzoekt. Misschien een mooi uitgangspunt 🙂

  2. theonlymrsjo zegt:

    Het liefste zou ik de reactie van Petepel willen kopiëren en als mijn eigen reactie plaatsen :-). Want je hebt er een mooie, persoonlijke bespreking van gemaakt met dezelfde verwondering die ik tijdens het lezen ook voelde.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s